Maharashtra State Board Class 7 Marathi Solutions Chapter 10 पंडिता रमाबाई
Marathi Sulabhbharti Class 7 Solutions Chapter 10 पंडिता रमाबाई Textbook Questions and Answers
1. खालील प्रश्वनांची थोडक्यात उत्तरे लिहा.
2. खालील चौकटी पूर्ण करा.
3. पंडिता रमाबाईंनी मुक्तिमिशनमध्ये स्त्रियांसाठी सुरू केलेल्या लहान उदयोगांची नावे लिहा.
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
पंडिता रमाबाईंनी मुक्तिमिशनमध्ये स्त्रियांसाठी सुरू केलेल्या लहान उदयोगांची नावे लिहा.
Solution & Step-by-Step Answer:
स्त्रियांना स्वावलंबी जीवन जगता यावे यासाठी पंडिता रमाबाईंनी मुक्तिमिशनची स्थापना केली. मुक्तिमिशनमध्ये रमाबाईंनी एक-एक लहान उदयोग-व्यवसाय सुरू केले. केळीच्या सोपट्यापासून टोपल्या बनवणे, वाखाच्या दोऱ्या वळणे, वेताच्या खुर्ध्या विणणे, लेस, स्वेटर, मोजे विणणे, गाई-बैलांचे खिल्लार, शेळ्या-मेंढ्यांची चरणी, म्हशींचा गोठा, दुधदुभते, कुक्कुटपालन, सांडपाणी-मैल्यापासून खत, भांड्यांवर नावे घालणे, भांड्यांना कल्हई करणे, हातमागावर कापड-सतरंज्या विणणे, घाण्यावर तेले काढणे, छापखान्यातील टाइप जुळवणे – सोडणे, चित्रे छापणे, कागद मोडणे-पुस्तक बांधणे, दवाखाना चालवणे, धोबीकाम असे अनेक प्रकारचे उदयोग पंडिता रमाबाईंनी स्त्रियांसाठी सुरू केले.
4. पंडिता रमाबाईंसाठी पाठात आलेली विशेषणे शोधा व लिहा.
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
पंडिता रमाबाईंसाठी पाठात आलेली विशेषणे शोधा व लिहा.
Solution & Step-by-Step Answer:
खेळूया शब्दांशी प्रश्न अ. उत्तर: प्रश्न आ. प्रश्न इ. उत्तर: ई. हे शब्द असेच लिहा. स्त्रिया, संस्कृत, वक्ता, संदर्भ, विद्वान, ख्याती, पराङ्मुख, दुःख, श्रमप्रतिष्ठा, संघर्ष, दीर्घ, सहस्रक, आयुष्य. खेळ खेळूया.
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
खाली दिलेल्या चौकटीत म्हणी लपलेल्या आहेत, त्या ओळखा व लिहा. उत्तरः |
शोध घेऊया.
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
महाराष्ट्रामधील प्रेरणादायी कार्य करणाऱ्या महिलांविषयीची माहिती आंतरजालावरून मिळवून.
Solution & Step-by-Step Answer:
block bg-white dark:bg-slate-900/80 border-l-4 border-emerald-500 rounded-r-xl p-5 my-3 shadow-xs border border-slate-200/60 dark:border-slate-800">
Solution & Step-by-Step Answer:
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
खालील मुद्द्यांच्या आधारे अर्थपूर्ण परिच्छेद तयार करा व त्याला योग्य शीर्षक द्या. |
सकाळची वेळ …………… बाबांबरोबर फिरायला …………….. झाडांवर बसलेले पाखरांचे थवे ……………… किलबिल शुद्ध हवा …………….. आल्हाददायक वातावरण बाबांशी गप्पा मारत घराकडे परतणे ……………….. दिवसभर ताजेतवाने वाटणे.
‘आल्हाददायक सकाळ’: सुट्टी सुरू झाली होती. पण नेहमीच्या सवयीने सकाळी सकाळीच जाग आली. बाबा सकाळचा फेरफटका मारण्यासाठी निघत होते. मग मी देखील बाबांबरोबर फिरायला बाहेर पडले. प्रथमच अशी शांत सकाळ अनुभवत होते. दुतर्फा असणाऱ्या झाडांवर बसलेले पाखरांचे थवे नयनरम्य वाटत होते. त्यांची किलबिल कानांना सुखद अनुभव देत होती. शुद्ध हवा शरीरात भरून घ्यावीशी वाटत होती. हे आल्हाददायक वातावरण मनाला प्रसन्नता देत होते. या अशा वातावरणाचा आस्वाद घेत, बाबांशी गप्पा मारत घराकडे निघाले. एकंदरीतच सकाळच्या या अनुभवाने दिवसभर ताजेतवाने वाटत राहिले.
प्रश्न 3
Maharashtra Board Solution
चौकटीत दिलेल्या उभयान्वयी अव्ययांचा उपयोग करून रिकाम्या जागा पूर्ण करा. (परंतु, म्हणून, वा, तरी, आणि, किंवा, अन्, कारण, शिवाय)
Solution & Step-by-Step Answer:
आपण समजून घेऊया.
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
खालील वाक्ये वाचा. आपल्या मनात दाटून आलेल्या भावना आपण एखादया उद्गारावाटे व्यक्त करतो. वरील वाक्यांतील शाब्बास, अरेरे, बापरे, अहाहा ही केवलप्रयोगी अव्यये आहेत. या शब्दांमुळे आपल्या मनातील भावना प्रभावीपणे व्यक्त होतात. या शब्दांना उदगारवाचक शब्द असेही म्हणतात.. |
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
खालील वाक्यात कंसातील योग्य केवलप्रयोगी अव्यये घाला. |
शिक्षकांसाठी:
विदयार्थ्यांना केवलप्रयोगी अव्ययांची विविध उदाहरणे देऊन अधिक सराव करून घ्यावा. विदयार्थ्यांना शब्द, चित्र, चित्र व शब्द या वेगवेगळ्या स्वरूपांत अपूर्ण गोष्ट दयावी व ती पूर्ण करून घ्यावी.
Marathi Sulabhbharti Class 7 Solutions Chapter 10 पंडिता रमाबाई Textbook Questions and Answers
रिकाम्या जागी योग्य शब्द भरून वाक्य पूर्ण करा.
उत्तर:
खालील चौकटी पूर्ण करा.
उत्तरः
खालील प्रश्नांची एका वाक्यात उत्तरे लिहा.
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
भारतातील स्त्रियांची पहिली सभा कोणी व कोठे बोलावली?
Solution & Step-by-Step Answer:
भारतातील स्त्रियांची पहिली सभा देशभक्त आनंद मोहन यांनी कोलकाता शहरात बोलावली.
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
स्त्रियांच्या पहिल्या सभेची वैशिष्ट्ये कोणती होती? उत्तरः स्त्रियांची पहिली सभा, पहिली स्त्री वक्ता व सादर करण्यात आलेला पहिलाच मौखिक अनुवाद ही स्त्रियांच्या पहिल्या सभेची वैशिष्ट्ये होती.
|
प्रश्न 3
Maharashtra Board Solution
रमाबाईंनी विवाह करण्याचे का ठरविले?
Solution & Step-by-Step Answer:
ः आई, वडील व बंधू यांच्या निधनानंतर एकटे जगणे किती कठीण आहे याचा अनुभव घेतल्यानंतर रमाबाईंनी विवाह करण्याचे ठरविले.
|
प्रश्न 4
Maharashtra Board Solution
एका उदार गृहस्थाने रमाबाईंना आर्थिक मदत करताना कोणती अट घातली?
Solution & Step-by-Step Answer:
block bg-white dark:bg-slate-900/80 border-l-4 border-emerald-500 rounded-r-xl p-5 my-3 shadow-xs border border-slate-200/60 dark:border-slate-800">
Solution & Step-by-Step Answer:
एका उदार गृहस्थाने दहा हजार रुपये देऊन त्या रकमेत रमाबाईंनी त्यांचे चाळीस हजार रुपयांत होणारे काम करून दाखवावे अशी अट घातली.
खालील प्रश्नांची थोडक्यात उत्तरे लिहा.
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
कोलकाता शहरात झालेली स्त्रियांची पहिली सभा आगळीवेगळी का होती?
Solution & Step-by-Step Answer:
कोलकाता शहरात झालेल्या स्त्रियांच्या पहिल्या सभेत पंडिता रमाबाईंनी संस्कृत भाषेतून भाषण केले. बंगालीतून त्याचा अनुवादही करण्यात आला. स्त्रियांची पहिली सभा, पहिली स्त्री वक्ता व सादर करण्यात आलेला पहिलाच मौखिक अनुवाद ही त्या सभेची वैशिष्ट्ये ठरली. स्त्रीला शिक्षणापासून वंचित ठेवले जात असताना, एक परप्रांतातील परभाषक स्त्री महाभारतकालीन संदर्भ देऊन स्त्रियांच्या सभेत प्रबोधन करते हा ही एक विशेष होता. म्हणूनच स्त्रियांची ही पहिली सभा आगळीवेगळी होती.
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
पुण्यात होणाऱ्या पंडिता रमाबाईंच्या व्याख्यानाचे वैशिष्ट्य काय होते? उत्तरः पुण्यात आल्यावर पंडिता रमाबाईंचे पहिले व्याख्यान न्यायमूर्ती रानडे यांच्याकडे झाले. तिथेच प्रत्येक आठवड्यात एकेका घरी त्यांचे व्याख्यान व्हावे असे ठरले. व्याख्यानाला येणाऱ्याने आपल्यासोबत घरातल्या एका स्त्रीला आणल्याशिवाय प्रवेश मिळणार नाही अशी पंडिता बाईंच्या व्याख्यानांच्या निमंत्रण पत्रिकेतील एक अट त्यांच्या व्याख्यानांचे वैशिष्ट्य होते. |
पुढील उतारा वाचून सूचनेनुसार कृती करा.
कृती 1: आकलन कृती
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
आकृतिबंध पूर्ण करा.
Solution & Step-by-Step Answer:
block bg-white dark:bg-slate-900/80 border-l-4 border-emerald-500 rounded-r-xl p-5 my-3 shadow-xs border border-slate-200/60 dark:border-slate-800">
Solution & Step-by-Step Answer:
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
जोड्या जुळवा. |
‘अ’ गट | ‘ब’ गट |
1. गाई-बैल | अ. चरणी |
2. म्हशी | ब. खिल्लार |
3. शेळ्या -मेंढ्या | क. गोठा |
उत्तरः
‘अ’ गट | ‘ब’ गट |
1. गाई-बैल | ब. खिल्लार |
2. म्हशी | क. गोठा |
3. शेळ्या -मेंढ्या | अ. चरणी |
उतारा – पाठ्यपुस्तक पृष्ठ क्रमांक 35
रमाबाईंची कन्या मनोरमा ………………..
…………………….. मुलींना नेहमीच दिला.
कृती 2: आकलन कृती
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
चौकट पूर्ण करा. 1. पंडिता रमाबाईंनी स्थापन केलेली संस्था [ ] 2. पंडिता रमाबाईंनी स्वत: तयार केलेली वास्तू [ ]
Solution & Step-by-Step Answer:
block bg-white dark:bg-slate-900/80 border-l-4 border-emerald-500 rounded-r-xl p-5 my-3 shadow-xs border border-slate-200/60 dark:border-slate-800">
Solution & Step-by-Step Answer:
1. मुक्तिमिशन 2. प्रार्थनामंदिर (चर्च)
खालील प्रश्नांची एका वाक्यात उत्तरे लिहा.
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
अंध स्त्रियांच्या शिक्षणाची सोय कशी झाली?
Solution & Step-by-Step Answer:
पंडिता रमाबाईंची कन्या मनोरमा परदेशातून ब्रेल लिपी शिकून आल्यामुळे अंध स्त्रियांच्या शिक्षणाची सोय झाली.
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
प्रार्थना मंदिराच्या बांधकामाला रमाबाईंनी कशा प्रकारे हातभार लावला?
Solution & Step-by-Step Answer:
डोक्यावर विटांचे घमेले वाहून रमाबाईंनी प्रार्थनामंदिराच्या बांधकामाला हातभार लावला.
कृती 3: व्याकरण कृती
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
खालील शब्दांचे वचन बदला, |
अधोरेखित शब्दाचा विरुद्धार्थी शब्द लिहून वाक्य पुहा लिहा.
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
कुठलेही काम करण्यात त्यांना कधीच कमीपणा मानला नाही.
Solution & Step-by-Step Answer:
े: कुठलेही काम करण्यात त्यांना कधीच मोठेपणा मानला नाही.
कृती 4 : स्वमत
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
बेल लिपी बद्दल तुम्हांला असलेली माहिती सांगा.
Solution & Step-by-Step Answer:
ब्रेल लिपी म्हणजे बोटांच्या साहाय्याने वाचनाची पद्धत जी खास अंध व्यक्तींसाठी विकसित केली गेली. लुई ब्रेल ह्या शास्त्रज्ञाने जानेवारी 2607 मध्ये ब्रेल लिपीची रचना केली, फ्रान्सच्या या शास्त्रज्ञाने स्वत: अंध असल्यामुळे इतर अंधांना शिक्षण घेणे सोपे जावे या उद्देशाने या लिपीचा शोध लावला.
व्याकरण व भाषाभ्यास
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
खालील शब्दांना समानार्थी शब्द लिहा |
प्रश्न 2
Maharashtra Board Solution
खालील शब्दांचे विरुद्धार्थी शब्द लिहा.
Solution & Step-by-Step Answer:
प्रश्न 3
Maharashtra Board Solution
खालील शब्दांचे लिंग बदला. |
प्रश्न 4
Maharashtra Board Solution
खालील शब्दांचे वचन बदला.
Solution & Step-by-Step Answer:
प्रश्न 5
Maharashtra Board Solution
खालील शब्दांत लपलेले शब्द शोधा. उदा. मारवा – गार, रवा, वार, वागा |
प्रश्न 6
Maharashtra Board Solution
खाली दिलेल्या शब्दांचे पहिले अक्षर बदलून कंसात दिलेल्या अर्थाचा शब्द बनवा. उदा. खजूर (कामकार) – मजूर
Solution & Step-by-Step Answer:
प्रश्न 7
Maharashtra Board Solution
खाली दिलेल्या चौकटीत म्हणी लपलेल्या आहेत, त्या ओळखा व लिहा. उत्तरः नाचता येईना अंगण वाकडे वासरात लंगडी गाय शहाणी |
प्रश्न 8
Maharashtra Board Solution
चौकटीत दिलेल्या उभयान्वयी अव्ययांचा उपयोग करून रिकाम्या जागा पूर्ण करा. (परंतु, म्हणून, वा, तरी, आणि, किंवा, अन्, कारण, शिवाय) |
केवलप्रयोगी अव्यये
व्याख्या – आपल्या मनात दाटून आलेल्या भावना आपण ज्या उद्गारांवाटे वा शब्दांद्वारे व्यक्त करतो, त्या शब्दांना ‘केवलप्रयोगी अव्यये’ म्हणतात. मनातील भावना प्रभावीपणे मांडणारे शब्द उद्गारवाचक शब्द’ म्हणूनही ओळखले जातात.
उदा.
शाब्बास! चांगले काम केलेस बाळा!
अरेरे! फार वाईट झाले!
बापरे! केवढा मोठा साप!
प्रश्न 1
Maharashtra Board Solution
खालील वाक्यात कंसातील योग्य केवलप्रयोगी अव्यये घाला.
Solution & Step-by-Step Answer:
पंडिता रमाबाई Summary in Marathi पाठ परिचय: स्वत:चे संघर्षमय आयुष्य जगत असताना इतर स्त्रियांच्या आयुष्यात नंदनवन फुलवणाऱ्या पंडिता रमाबाईंचे प्रेरणादायी वर्णन लेखिका डॉ. अनुपमा उजगरे यांनी ‘पंडिता रमाबाई’ या पाठातून केले आहे. Pandita Ramabai had a life full of struggle and hardships and still she tried to improve the lifestyle of other women. She tried to create a heaven for all others. The life and works of Pandita Ramabai has been narrated in this write-up in very inspiring words by writer Dr. Anupama Ujgare. शब्दार्थ: वाक्प्रचार: |